"Bengaluru is not just a city; it is a sanctuary for innumerable dreams. From the administration of Nadaprabhu Kempegowda to today’s startup revolution, this city possesses its own unique character. Our government’s primary objective is to make Bengaluru the best livable city in the world."
Siddaramaiah, Chief Minister
Key Figures at a Glance
- * ₹7,000 Crore: Total grant allocated for Bengaluru’s development in 2026–27.
- * ₹3,000 Crore: White-topping for 450 km of roads over the next three years.
- * ₹2,000 Crore: Development and upgrading of primary stormwater drains (Rajakaluves) with World Bank assistance.
- * ₹2,250 Crore: Tunnel road and flyover project from Hebbal Junction to Mekhri Circle by the BDA.
State budget Poured Cold Water on 'Greater Five' Expectations…
Five CITY Corporations dependent on ‘Municipal Bonds’; Mega projects to be handled by GBA.
Kere Manjunath ಕೆರೆ ಮಂಜುನಾಥ್
Bengaluru: The state budget has dampened the high expectations of the five city municipal corporations under the Greater Bengaluru Authority (GBA), which were enthusiastic about presenting their first budgets. The hope for thousands of crores in direct government grants has withered; these corporations must now rely solely on ‘Municipal Bonds’ for infrastructure development.
The Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike (BBMP) was divided into five corporations just five months ago to bring administration closer to the citizens. Elections are expected by June, as per the government’s affidavit to the Supreme Court. While significant funds were expected from CM Siddaramaiah for these new bodies, the budget failed to deliver. Consequently, these corporations must rely on public investments to raise resources.
The state government’s budget has poured cold water on the high expectations of the five city municipal corporations under the Greater Bengaluru Authority, which were enthusiastic about presenting their first budget. The hope that thousands of crores in grants would come directly from the government to the municipal corporations has withered, leaving ‘Municipal Bonds’ as the only recourse for infrastructure development works.
With the aim of taking the administrative machinery to the doorstep of the common man, the Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike (BBMP) was divided, and five city municipal corporations were created just five months ago. For these five corporations preparing to present their first budget, elections must also be held by June, as per the affidavit submitted by the government itself to the Supreme Court. Since elections are being held for the first time for these corporations, very high grants and projects were expected from Chief Minister Siddaramaiah’s budget. However, this has not been fulfilled. Consequently, the municipal corporations must rely on financial investment from citizens for resource mobilization.
The municipal corporations were prepared to formulate projects in the budget to give more emphasis to basic issues of the people such as roads, drains, footpaths, parks, toilets, lakes, horticulture, and beautification. For this, they were expecting a grant of about ₹7,500 crore from the state government. Although the state government announced a grant of ₹7,000 crore in this budget, not even a single portion of that money will go directly to the accounts of the municipal corporations.
Out of the ₹3,000 crore grant, funds will be spent on already ongoing flyovers, white-topping, and other infrastructure works. The remaining ₹4,000 crore was pending from last year, and along with this year's equal amount, it will be transferred to B-SMART. Through this, mega projects such as tunnel roads, flyovers, and white-topping will be managed.
Municipal Bonds: The five municipal corporations have been in financial distress since the beginning and have failed to mobilize resources from various heads including property tax, trade licenses, and advertisements. Hence, they desired higher grants. However, the municipal corporations now have to mobilize money for projects and works through ‘Municipal Bonds.’ Money must be raised from the public sector through bonds, and interest must be paid on them. A condition has been announced in the budget that these bonds must be distributed based on the ‘balance sheets’ of the municipal corporations.
Although the beautification of 175 junctions, development of 500 km of footpaths, and construction of 100 skywalks have been announced in the budget, it is stated that they will be constructed over the next three years using the municipal corporations' own resources. Through this, the government has directed which works should be undertaken using the resources mobilized by the municipal corporations.
Chief Minister Siddaramaiah, who is also the Chairman of the Greater Bengaluru Authority (GBA), has not announced the staff costs for the GBA administration in the budget. It is mentioned in the Greater Bengaluru Governance Act (GBGA) that the government itself should bear the GBA administrative costs, but there is no mention of this in the budget. This is also likely to become a burden on the municipal corporations.
It has been stated that the Namma Metro rail network will be completed by 41 km, but no new routes have been announced. It is mentioned that Cauvery Phase 6 will be implemented with JICA assistance to deliver six TMC of drinking water to 1.40 crore people in Bengaluru.
A goal has also been set in the budget to complete the construction of BDA’s Bengaluru Business Corridor Phase-1, which has been pending for several years, within four years. To reduce vehicle congestion in the city, the construction of the Nelamangala-Tavarekere-Bidadi intermediate ring road has been announced in the budget, and the financial responsibility for this has been assigned to the BMRDA and local planning authorities.
Overall, Chief Minister Siddaramaiah, who has continued the same grants provided last year for Bengaluru’s mega projects, has not announced any new projects or financial assistance. Therefore, the municipal corporations and local planning authorities themselves must mobilize resources for works that are essential for the people.
Diversion of Funds
While the government announced a ₹7,000 crore grant, not a single paisa will flow directly into the accounts of these municipal corporations.
* ₹3,000 crore will go toward ongoing flyover projects, white-topping, and existing infrastructure.
* The remaining ₹4,000 crore (including last year's balance) will be transferred to B-SMART (Bengaluru Smart Infrastructure Limited). This entity will manage mega projects like tunnel roads and flyovers.
The Burden of Self-Financing
The corporations, already facing financial crunches and struggling with revenue collection (property tax, trade licenses, etc.), must now raise money through Municipal Bonds. This involves borrowing from the public and paying interest. These bonds will be issued based on the corporations' 'Balance Sheets.'
Furthermore, while the budget announced 175 junction beautification projects, 500 km of footpath development, and 100 skywalks, it stipulated that these must be built using the corporations' own resources over the next three years. Even the administrative costs for the GBA staff, which the law says the government should bear, were not mentioned, potentially adding to the corporations' burden.
Connectivity, Water, and Infrastructure
* Namma Metro: 41 km of additional lines to be completed in 2026–27, pushing daily ridership to 1.5 million.
* Suburban Rail: ₹500 crore provided for the suburban rail project this year. Additionally, ₹100 crore is allocated for doubling the Baiyappanahalli–Hosur and Yeshwanthpur–Channasandra lines (70 km).
* Cauvery Phase 6: Implementation with JICA assistance to provide 6 TMC of drinking water to 1.4 crore residents.
* Bengaluru Business Corridor: Phase 1 construction (BDA) is targeted for completion in four years.
* Intermediate Ring Road: A Nelamangala–Tavarekere–Bidadi road to reduce traffic congestion; financial responsibility lies with BMRDA and local authorities.
* Second International Airport: Feasibility report preparation following technical opinions from the AAI.
AI, Technology, and Innovation
* BRAINZ (Bengaluru Robotics and AI Innovation Zone): A dedicated campus to be established in collaboration with ARTPARK, ISRO, and KEONICS.
* AI Centers of Excellence: Two centers to be established at a cost of ₹16 crore.
* Incubation Center: A ₹20 crore center for startups in collaboration with IIM-B, IISc, and the University of New South Wales, Australia.
* Science City: A state-of-the-art Science City at Adinarayana Hosahalli (₹233 crore) pending central approval.
Health, Environment, and Social Welfare
* Leopard Rehabilitation: A ₹5 crore center at Bannerghatta for leopards captured from suburban residential areas.
* Green Spaces: The 5,676-acre 'Greater Hesaraghatta Grassland Conservation Reserve' will be protected. A 153-acre 'Cultural Leader Basavanna Bio-Diversity Park' will be built at Madappanahalli.
* Student Welfare: Two 'Student Indira Canteens' for those preparing for competitive exams.
* Health Initiatives: Pilot programs for breast and cervical cancer screening/vaccination. A Regional Center for Jayadeva Institute (₹15 crore) at Govindaranagar and an IVF center at Vani Vilas Hospital.
* Bengaluru Habba: ₹5 crore allocated to organize the annual cultural festival celebrating various art forms.
Miscellaneous Allocations
* ₹160 Crore: A 9 km pedestrian walkway along the ORR Metro viaduct, sponsored by the Outer Ring Road Companies Association (ORRCA).
* ₹10 Crore: Renaming Victoria Hospital to ‘Shanthaveri Gopalagowda Hospital.’
* ₹650 Crore: Filling 119 lakes in Nelamangala and Doddaballapura taluks with secondary treated water (308 MLD) from the Vrishabhavathi Valley.
* Master Plan: The Revised Master Plan (RMP) 2041 is set for implementation by the end of 2027.
Summary of 2025-26 Initiatives (Ongoing)
- * ₹1,255 crore for ward roads in the five corporations.
- * ₹1,700 crore for 158 km of white-topping.
- * ₹1,936 crore for main and sub-main road development.
- * ₹450 crore for ORR development from Silk Board to KR Puram Metro.
- * ₹273 crore for upgrading stormwater drains and lake development.
Also Read???? Budgets of 5 CITY Corporations cut by half…. 5 ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಬಜೆಟ್ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಡಿತ
ALSO Read… GBA to Control over city administration ಜಿಬಿಎ ರಚನೆ; ನಗರ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ
ALSO read….. 450 wards in five municipal corporations… ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 450 ವಾರ್ಡ್
Work of 5 City Corporations under GBA… ಜಿಬಿಎ ನಿಗಾದಡಿ 5 ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯ
Also READ… Administrative Structure of the 5 City corporations… 5 ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಹೇಗಿದೆ?
AlSo. ReAD…. STRAY DOGs Attack, citizens in distress ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳ ಹುಚ್ಚಾಟ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಾಣ ಸಂಕಟ
Also READ…. Nutritious food for STREET DOGS ಬೀದಿ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶಯುಕ್ತ ಆಹಾರ
Also Read… Notice for collection of street dog information…. ಬೀದಿ ನಾಯಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್
ALSO READ…. ₹3,035 Monthly Expenditure per Stray Dog…. ಪ್ರತಿ ಬೀದಿ ನಾಯಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,035 ವೆಚ್ಚ
ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಗರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕನಸುಗಳ ನೆಲೆಬೀಡು. ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಕ್ರಾಂತಿಯವರೆಗೆ ಈ ನಗರವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ
ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
₹7,000 ಕೋಟಿ; ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 2026–27ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನ
₹3,000 ಕೋಟಿ; ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 450 ಕಿ.ಮೀ ರಸ್ತೆಗೆ ವೈಟ್ ಟಾಪಿಂಗ್
₹2,000 ಕೋಟಿ; ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ/ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆ ಕಾಮಗಾರಿ
₹2,250 ಕೋಟಿ; ಬಿಡಿಎ ವತಿಯಿಂದ ಹೆಬ್ಬಾಳ ಜಂಕ್ಷನ್ನಿಂದ ಮೇಖ್ರಿ ವೃತ್ತದವರೆಗೆ ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆ– ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ
ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನದ ಭಾರೀ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ‘ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್’ ಆಧಾರ; ಜಿಬಿಎಯಿಂದಲೇ ಬೃಹತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿ
‘ಗ್ರೇಟರ್ ಐದು’ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಣ್ಣೀರು
ಬೆಂಗಳೂರು: ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಭಾರೀ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಬಜೆಟ್ ತಣ್ಣೀರೆರಚಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಸೆಯೂ ಕಮರಿಹೋಗಿದ್ದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ‘ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್’ ಮಾತ್ರ ಆಸರೆಯಾಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯನ್ನು (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ವಿಭಜಿಸಿ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಐದು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬಾರಿ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರವೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವಂತೆ ಜೂನ್ನೊಳಗೆ ಚುನಾವಣೆಯೂ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ, ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಬಜೆಟ್ನಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅದು ಈಡೇರಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಡೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಜನರ ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ರಸ್ತೆ, ಚರಂಡಿ, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗ, ಉದ್ಯಾನ, ಶೌಚಾಲಯ, ಕೆರೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಸೌಂದರ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸುಮಾರು ₹7,500 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ₹7 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಈ ಬಾರಿಯ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಂದಷ್ಟೂ ಹಣವೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
₹3,000 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ, ವೈಟ್ ಟಾಪಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ₹4,000 ಕೋಟಿ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ್ದೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಈ ವರ್ಷದ ಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತ ಸೇರಿ ಬಿ–ಸ್ಮೈಲ್ಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಲಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ, ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆ, ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ, ವೈಟ್ ಟಾಪಿಂಗ್ನಂತರ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆಯಾಗಲಿವೆ.
ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್: ಐದು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಉದ್ದಿಮೆ ಪರವಾನಗಿ, ಜಾಹೀರಾತು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಾಬ್ತುಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇದೀಗ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಯೋಜನೆ– ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ‘ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬಾಂಡ್’ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಬಾಂಡ್ ಭರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ಬಡ್ಡಿ ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಈ ಬಾಂಡ್ಗಳನ್ನೂ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ‘ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಶೀಟ್’ ಆಧರಿಸಿ ವಿತರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತನ್ನು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
175 ಜಂಕ್ಷನ್ಗಳ ಸೌಂದರ್ಯೀಕರಣ, 500 ಕಿ.ಮೀ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, 100 ಸ್ಕೈವಾಕ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಸ್ವಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದ ಯಾವ ಕಾಮಗಾರಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಜಿಬಿಎ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, ಜಿಬಿಎ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಜಿಬಿಎ ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಬೇಕೆಂದು ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಆಡಳಿತ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ (ಜಿಬಿಜಿಎ) ನಮೂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದೂ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲು ಜಾಲವನ್ನು 41 ಕಿ.ಮೀಯಷ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾವೇರಿ 6ನೇ ಹಂತವನ್ನು ಜೈಕಾ ನೆರವಿನಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿ ಆರು ಟಿಎಂಸಿ ಟಿ ನೀರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ 1.40 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ತಲುಪಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನೆಗುದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ, ಬಿಡಿಎಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಬ್ಯುಸಿನೆಲ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಭಾಗ–1ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನೂ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ದಟ್ಟನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆಲಮಂಗಲ– ತಾವರೆಕೆರೆ– ಬಿಡದಿ ಮಧ್ಯಂತರ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಿಎಂಆರ್ಡಿಎ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಇದರ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಅನುದಾನವನ್ನೇ ಮುಂದುವರಿಸಿರುವ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಅನುದಾನವೇ ಮುಂದುವರಿಕೆ
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ‘ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೇ 2025–26ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ‘ವಿಶೇಷ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಬೆಂಬಲ’ ಯೋಜನೆಯಡಿಯ ₹3 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಯನ್ನು ₹7 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ‘ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಂಸ್ಥೆ’ (ಎಸ್ಪಿವಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಅದರಂತೆ, ‘ಬೆಂಗಳೂರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ (ಬಿ–ಸ್ಮೈಲ್) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ₹3 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ₹4 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪೈಸೆಯೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಿಲ್ಲ. ಬಿ–ಸ್ಮೈಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಟೆಂಡರ್ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ. ಸುರಂಗ ರಸ್ತೆಗೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಲದ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆಯೂ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಳೆದ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದ ₹7 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನೇ 2026–27ನೇ ಸಾಲಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅನುದಾನವೆಲ್ಲ ಜಿಬಿಎ– ಬಿಸ್ಮೈಲ್ ವತಿಯಿಂದಲೇ ನಿರ್ವಹಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಟಿಸಿದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಲಮಂಡಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅನುದಾನ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ಗೆ ಗಡುವು
ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊಸ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್– 2041 (ಆರ್ಎಂಪಿ) ಜಾರಿಗೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಗಡುವು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 2027ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಆರ್ಎಂಪಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಎ ಸಮಗ್ರ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (ಸಿಎಂಪಿ) ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಪಘಾತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಐ.ಐ.ಟಿ. ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಐ.ಸಿ. ರವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ
ಡ್ಯಾಶ್ ಬೋರ್ಡ್ ಒಳಗೊಂಡ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ₹5 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಕಾಗದರಹಿತ, ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೂ ಇ–ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ಜನರಲ್ರವರ ಕಚೇರಿಗೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಿಸಿಎಂಎಸ್ ಮತ್ತು ಇ–ಫೈಲಿಂಗ್ ಅಗತ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಬಂಡಿಶೇಷಮ್ಮ ಛತ್ರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿಲಯ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಡಿ (ಪಿಪಿಪಿ) ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ₹5 ಕೋಟಿ
ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ʻಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬʼ ಸಂಯೋಜಕರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಂಗಭೂಮಿ, ಲಲಿತಕಲೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ₹5 ಕೋಟಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರಘಟ್ಟ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಪಿಪಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಯಾಕಿಂಗ್, ಕ್ಯಾನೊಯಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಸರಘಟ್ಟ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನ ಒಟ್ಟು 5,676 ಎಕರೆ ʻಗ್ರೇಟರ್ ಹೆಸರಘಟ್ಟ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮೀಸಲುʼ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಮಾದಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯ 153 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶ್ವಾಸತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ, ʻಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕ ಬಸವಣ್ಣ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಉದ್ಯಾನʼ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
ಚಿರತೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ: ಹೊರವಲಯದ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ₹5 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಚಿರತೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನುಕೂಲತೆಗಾಗಿ ಪಿಪಿಪಿ ಮಾದರಿ ‘ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರೂಪಣಾ ಕೇಂದ್ರ’ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
* ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಬರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ʻವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ʼ
* ಜೈಕಾ ನೆರವಿನಿಂದ ₹6,939 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಆರು ಟಿ.ಎಂ.ಸಿ. ಅಡಿ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕಾವೇರಿ 6ನೇ ಹಂತದ ಯೋಜನೆ
* ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎಎಐನಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತಾ ವರದಿ ತಯಾರಿ
* ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಕಂಠ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ, ಗರ್ಭಕಂಠ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭ
* ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ 100 ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರ ನಾಲ್ಕು ವಸತಿ ನಿಲಯ
* ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ‘ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ವ್ಯಸನ ಮುಕ್ತ ಕೇಂದ್ರ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ. ಈ ಕಾರಾಗೃಹವನ್ನು ‘ಗರಿಷ್ಠ ಭದ್ರತಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹ’ವನ್ನಾಗಿಸಲು ನಿರ್ಧಾರ.
* ಜಿಬಿಎ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಸಿಎಸ್ಆರ್ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸಿಂಗ್ ಸವಾಲು ಪರಿಹರಿಸಲು ‘ನಗರ ಪೊಲೀಸಿಂಗ್ ನಾವೀನ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ’ ಸ್ಥಾಪನೆ
- ₹160 ಕೋಟಿ; ಹೊರ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯ ಮೆಟ್ರೊ ವಯಾಡಕ್ಟ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 9 ಕಿ.ಮೀಪಾದಚಾರಿ ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊರ ವರ್ತುಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಘದ (ಒಆರ್ಆರ್ಸಿಎ) ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
- ₹15 ಕೋಟಿ; ಗೋವಿಂದರಾಜನಗರದ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಮಲ್ಟಿ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ‘ಜಯದೇವ ಹೃದ್ರೋಗ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರ’
- ₹1 ಕೋಟಿ; ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಐ.ವಿ.ಎಫ್ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ
- ₹10 ಕೋಟಿ; ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ʻಶಾಂತವೇರಿ ಗೋಪಾಲಗೌಡ ಆಸ್ಪತ್ರೆʼ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.
- ₹10 ಕೋಟಿ; ಬೆಂಗಳೂರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ
- ₹ 5 ಕೋಟಿ; ಕೆಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಿರ್ವನಂ ಬೆನಿಡಿಕ್ಟಿನ್ ಮೊನಾಸ್ಟರಿಯ ಎರಡು ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ
₹650 ಕೋಟಿ; ವೃಷಭಾವತಿ ವ್ಯಾಲಿಯಿಂದ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ 308 ಎಂಎಲ್ಡಿ ನೀರನ್ನು ಗೋಪಾಲಪುರ ಕೆರೆಯಿಂದ ನೆಲಮಂಗಲ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ 119 ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ತುಂಬಿಸುವುದು
₹233 ಕೋಟಿ; ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆದಿನಾರಾಯಣ ಹೊಸಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ʻವಿಜ್ಞಾನ ನಗರʼ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಅನುಮೋದನೆ ನಂತರ ಡಿಪಿಆರ್ ತಯಾರಿ.
₹20 ಕೋಟಿ; ಐಐಎಂ ಬೆಂಗಳೂರು, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಸೌತ್ವೇಲ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹಾಗೂ ಐಐಎಸ್ಸಿ– ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ‘ಇನ್ಕ್ಯೂಬೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್’
ಮೆಟ್ರೊ: 41 ಕಿ.ಮೀ ಸೇರ್ಪಡೆ
ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ, ಉಪನಗರ ರೈಲು, ಬಸ್, ರೈಲು ಸಹಿತ ನಗರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಬಗ್ಗೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 2026–27ರಲ್ಲಿ 41 ಕಿ.ಮೀ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೆಟ್ರೊ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 15 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ₹ 500 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ-ಹೊಸೂರು ಹಾಗೂ ಯಶವಂತಪುರ-ಚನ್ನಸಂದ್ರ ದ್ವಿಪಥೀಕರಣ ಯೋಜನೆಯಡಿ 70 ಕಿ.ಮೀ. ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ₹ 100 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ₹ 2,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬಿಎಂಟಿಸಿಯ 32 ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮಗಳ 62 ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬಸ್ ಡಿಪೊಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು 4,000 ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎ.ಐಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆದ್ಯತೆ
ಎಐ ಮತ್ತು ರೋಬೊಟಿಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಾರ್ಕ್ (ಆರ್ಟ್–ಪಾರ್ಕ್), ಇಸ್ರೊ ಮತ್ತು ಕಿಯೋನಿಕ್ಸ್ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂಗಳೂರು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಇನ್ನೊವೇಶನ್ ಝೋನ್ʼ (ಬ್ರೈನ್ಜ್) ಎಂಬ ರೋಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬಯೋ ಇನ್ಫಾರ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಅಪ್ಲೈಡ್ ಬಯೊ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೆಲ್ಯುಲರ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಸ್ಕಾಮ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ₹16 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಐ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳಲಿವೆ.
ಕೆಐಎಡಿಬಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ₹ 30 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಕಾಮನ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದು, ₹ 10 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಜಾಗತಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು, ಶೃಂಗಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾಂಪ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಾವೇಶ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಪಿಪಿಪಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
